Tagged: English

“Massive starling death by 5G?” #FactCheck

Both nationally and internationally, the case of the 337 starlings which were found dead in a park in The Hague (The Netherlands) over a period of 16 days, attracted a lot of attention. It has everything to do with the just doubts about the roll-out of the 5G network and the frequency tests that are part of this. That radiation caused by 5G is harmful is beyond question, but whether it was the cause of the birds’ sudden death? Since this conclusion was soon presented as an accomplished fact on (inter)national alternative social media, we feel it is important to critically and objectively list and examine the facts.
Dutch version of this article can be found here.

Whether or not 5G radiation was fatal to the hundreds of starlings is, in our opinion, insufficiently proven, although we cannot exclude it 100%. With this list of facts, we leave the ‘echo chambers of both fearporn and denialism’ behind us and focus explicitly on finding truth. We do this on the basis of a fact check; we check whether statements are in accordance with reality.

The facts

In a period of 16 days different numbers of dead starlings were found:
– Friday October 19th ’18                    30 dead starlings;
– Wednesday October 24th ’18          30 dead starlings; 60 total
– Thursday, October 25th ’18             88 dead starlings; 148 total
– Thursday, November 1st ‘18         138 dead starlings; 286 total
– Friday November 2nd ’18                7 dead starlings; 293 total
– Saturday, November 3rd ’18           44 dead starlings. 337 in total.

No more dead starlings were reported after Saturday, November 3rd. However, on Friday November 2nd ‘18, 7 starlings spontaneously fell dead from the air in Breda (also The Netherlands). However, the municipality of Breda already came to the conclusion after 4 days that the group of birds had flown against a window. How and by whom research had been conducted and whether the impact of (5G) radiation was included as a variable is unclear.

Silent witnesses

On Thursday, October 25th, the only indirect “5G-witness” in this case meets two former colleagues from KPN’s “MAC” service division [KPN is a Dutch telecom provider]. According to him, this division is also responsible for conducting 5G frequency tests.

The two unknown KPN employees (the indirect witness stated that they wished to remain anonymous) report that they performed two frequency tests just before the incident in the area where the birds were found (the Huygenspark).
Location (see also figure 1) and details of these tests are referred to as ‘near Holland Spoor [a train station], on the roof of HS Telecenter’, ‘around the clock of 12:00’, but exact values and frequencies are not specified. 7.40 GHz is mentioned, but that is all.

Figure 1: Map of alleged 5G antenna, the Huijgenspark where the starlings were found and The Hague Holland Spoor train station.

On Thursday October 18th, the antenna in question was prepared, after which it was tested on Friday October 19th “just before 12:00, during several hours”. On Wednesday, October 24th, there was a follow-up, assuming that this was also a test at the same time and of the same duration. According to the limited information of this source, intensities were varied including testing at “peak load”.

Within this reconstruction it also important to highlight the intervening period (Thursday, October 18th – October 25th). In the week before the interactions that quickly led to the conclusion that 5G would have something to do with the starling deaths:
– it was learned that the starlings were found through various media;
– the mechanics reported to KPN that they saw a connection between the 5G frequency tests and the mass death of the starlings, and;
– KPN’s engineers were told nobody should talk about this. In addition, they received explicit instructions to remain silent the next morning.

Timeline, important details and possible explanations

Friday, October 19th, 11:17: first report on social media of the dead starlings found in the Huygenspark “at least 20 starlings found dead”.

Figure 2: First report on social media of starlings discovery.

First reporter Tirado indicates that the first dead birds were found by someone else around 22:30 the night before (Thursday October 18th). She herself found birds early in the morning, which according to her impression suffered a sudden death. Furthermore, the birds were consistently found under the sleeping trees over the entire period, and not in open spaces in the park. Speculations about strange behavior of other animals (ducks would behave strangely and starlings would fall from the sky) are according to Tirado: “totally untrue”. Tirado further says about the possible cause: “in the empty stomachs is the answer”.

Tuesday, October 23rd: as far as we have been able to trace, on this day for the first time an animal care organisation reports the dead starlings (see figure 3). The next day, it is reported on in the media for the first time.

Figure 3: First report by an animal care organisation of the starlings discovery.

Friday, October 26th, 15:48: Bird Shelter De Wulp reports findings from a dissection on a total of 15 starlings, by their own veterinarian and the Dutch Wildlife Health Center. Findings are compared and agreed upon: “Birds in good condition, minor bleeding in some animals, fat layer good for the upcoming winter, empty stomachs.” [All translation of original Dutch quotes by WeAreChange.NL]

Tuesday, October 30th: Speculations start about possible tests with 5G antennas and target frequencies for the 5G network.

Wednesday October 31st: Bird Shelter De Wulp: “Because many speculated on the 5G network; This was also discussed extensively, but is seen as non-logical by virtually all parties. Why then only starlings? And why on several days? And why “only” 150 in total while perhaps about 1000 or more starlings form the swarm? The animals have not flown out because of fear and also no sick animals have been found. But histological research will tell us more about this.” [Emphasis WeAreChange.NL)

Saturday November 3rd: Bird Shelter De Wulp (message updated: November 20, 2018 at 13:18): “Section of 5 starlings from each day indicate same findings which correspond to the sections performed in Utrecht. Well-fed animals, substantial fat reserves, little to no internal injury, empty stomachs. This means that the birds had not eaten for 12 to 24 hours. Usutuvirus, warfarin, avian flu, chlamydia and West Nile virus are excluded.”

Monday November 5th: Bird Shelter De Wulp reports after contact with the Antenna agency: “In this case we can also officially exclude 5G.”
It may be a question of semantics, but the wording in the five edits of the facebook message changes from “There is NO active 5G mast in The Hague. (In Groningen, Rotterdam and Valthermond)” (November 5, 2018 at 15:03) to “there were no tests with 5G conducted around the Huygenspark”, in the fifth edit (November 5, 2018 at 16:39).

Tuesday, November 13th: Snopes has, among other things, checked 5G frequencies in The Hague: only on June 28, 2018, Huawei seems to have received permission for 1 day to use 100 MHz spectrum in the C-band at 3.5 GHz (also see figure 4).

Figure 4: Relevant paragraph from Snopes article. Link full article: https://www.snopes.com/fact-check/5g-cellular-test-birds/

Tuesday, December 4th: Bird Shelter De Wulp: “In the toxicological research, natural poisons (and the degradation products from the yew [a tree species] were found in the tissues.”
Further research is needed to determine how the poison ended up in the birds. Normally, the seeds containing the poison leave the digestive system of the starlings before the poison is released and / or absorbed.

Wednesday December 12th: Dutch Wildlife Health Center: “Even though the ultimate cause of death is known (bleeding due to trauma), it is still a mystery how the starlings suffered the trauma and whether the trauma was caused by a fall from a tree. A clear underlying cause for the mass mortality is therefore not yet possible, just that a number of things can be excluded.” Earlier reported viruses by Bird Shelter De Wulp are reported negative, other viruses are still under investigation. Rat and mouse poison were also found negative.

Dec ’18: The Natural History Museum Rotterdam devotes 3 pages in the publication Straatgras to the starlings based their own research. General impression corresponds to already known information: birds seem to be healthy at first impression: “The section also showed that all starlings were in good health, with well-developed muscles and some subcutaneous fat” (p.56), with the exception of the previously reported findings: empty stomachs, internal bleeding, ruptured livers, and bleeding at the skull. “Collision with a great force” is assumed to be the cause of death. Authors also mention similar incidents in Rotterdam. The size of the entire swarm is estimated at 10.000. Bird Shelter De Wulp estimates swarm size as “1000 or more” (October 31st).
Respectively, with a total of 337 birds this means between 3.37 and 33.7% of the particular population. However extensive 337 birds may sound, the percentage of the entire population is important to be able to determine the scope of the impact. Less than 5% compared to 1/3 of the entire group changes the order and the importance of the case significantly. First reporter Tirado who regularly observed the birds speaks of “thousands” of starlings. It can therefore be assumed that the total percentage of dead birds is around 5% at the most.

27 December ’18: Kees Moeliker, director of the Natural History Museum Rotterdam and one of the authors elucidates the article from Straatgras: according to him “nightly disturbances”, for example in the form of an owl, are responsible for the fact that a number of starlings “flew straight into the ground”.

Just the facts please; Reconstruction

Filter-bubbles and echo chambers are not solely reserved for the #MSM, the alternative media also falls victim to this. This is clear from the lack of more sources and lack of convincing evidence that there is a 1 to 1 correlation between the alleged 5G frequency tests and the starling deaths.

All speculations are based on the “eyewitness accounts” of 1 person, but unfortunately the details deviate too much from the facts we have gathered in the above time-line:
– the tests with the alleged antennas and frequencies cannot be verified,
– up to now, only the dead starlings have been reported in terms of casualties, while there is a minimum of 1 housing block between the alleged location of the antenna and the Huijgenspark. If there are actually frequencies used that can travel only limited distances, and thus decrease proportionately in intensity with the increase of distance, there potentially should have been (biological) effects observed in the particular housing block, not to mention with other animal inhabitants of the park,
– the times of the alleged tests and discovery of the birds seems to be too far apart (first discovery is over 12 hours before the first tests began).

The first observations are made Thursday evening, November 18th around 22:30; First reporter Tirado found the birds early in the morning under the trees.
Regardless, it may be assumed that the starlings leave their resting place at daybreak – in the Straatgras article the authors report that they see the swarm fly off at half past seven in the morning (p.55). How likely is it that a test that starts around 12:00 “for a few hours” will have effects on starlings that only return to the tree at the end of the day?
The first group of 20 dead starlings can therefore not be related to the alleged tests from 12:00 on Friday morning, November 19th, following the above timeline. In addition, it is unknown to us that radiation of the intensity and frequencies associated with 5G can “linger” and have a delayed effect.

– Finally, the other chronological information from the only 5G-witness in this story seems unlikely and inconsistent. The news about the dead starlings appears to have been published for the first time on Tuesday October 23rd; however, it is then still only about 30 starlings and time of the discovery is not disclosed.

Further critical consideration of how the 5G correlation has developed can be found in this Snopes article.

Of course, we don’t exclude that the various information regarding the tests with certain frequencies is flawed, incomplete or incorrect. After all, the (financial) interests and political implications are not small. However, in order to establish a correlation or causal relationship, more concrete information is needed.

Explanation model limited from the outset

What can be noted is that no effects of (electromagnetic) radiation from any of the investigating parties (Bird Shelter De Wulp, Dutch Wildlife Health Center, Wageningen Bioveterinary Research, Erasmus Medical Center, and Natural History Museum Rotterdam) have been included as a possible explanation. It goes without saying that as the impact of 5G (or electromagnetic radiation) as a possibility was excluded in advance, there will also be no evidence found. The main reason for excluding this variable: the investigating parties consider the potential impact of 5G as “illogical”. This statement was made by Bird Shelter De Wulp in a facebook post on Wednesday October 31st:

“Because many speculated on the 5G network; This was also discussed extensively, but is seen as non-logical by virtually all parties. Why then only starlings? And why on several days? And why “only” 150 in total while perhaps about 1000 or more starlings form the swarm? The animals have not flown out because of fear and also no sick animals have been found. But histological research will tell us more about this.”

Bird Shelter De Wulp

The fact that this case continues to elicit attention both nationally and internationally is clear. The limited and ambiguous research results and conclusions (yew tree poison versus injury) as a possible cause of death also doesn’t contribute to a trustworthy conclusion. Has science reached its subjective limits or is there more to it?

Some considerations

As far as we are concerned, the following things are striking and deserve further research / action:
– excluding electromagnetic radiation as a possible cause, without any (consistent) substantiation, is unacceptable in the context of scientific research;
– there seems to be insufficient knowledge about the biological effects of electromagnetic radiation. This is apparent from the section entitled “Could 5G Technology Have Caused Something Like This in the First Place?” from the aforementioned Snopes article. Compare, for example, publications from Blank (2015) and the BioInitiative Report (Sage & Carpenter, 2012);
– which information is reliable; how can we determine whether there is intentional or unintentional misinformation?
– sources take no responsibility and parties involved do not provide openness (KPN and the government).
– especially with highly charged and controversial subjects, we need to be extra alert and critical regarding the basis and proof of allegations, standpoints and conclusions. Incorrect reporting can be more damaging rather than contributing to bringing awareness to critical topics.
– investigations into the cause of the fate of the starlings are still ongoing. An evaluation is scheduled to take place with all involved in The Hague.


“Massale spreeuwensterfte door 5G?” #FactCheck

Nationaal en internationaal blijft er veel aandacht voor de 337 Haagse spreeuwen die in een periode van 16 dagen en masse dood op de grond vielen. Dat heeft alles te maken met de (terechte) zorg over de uitrol van het 5G netwerk en de frequentietesten die daar onderdeel van uitmaken. Dat de met 5G gemoeide straling schadelijk is staat buiten kijf maar of het dé oorzaak was van de plotselinge vogelsterfte? Aangezien die conclusie al snel als voldongen feit werd gepresenteerd op (inter)nationale (alternatieve) social media vonden we het belangrijk om kritisch en objectief de feiten op een rij te zetten.

English version of this article can be found here.

Of 5G straling de honderden spreeuwen fataal werd is wat ons betreft onvoldoende bewezen al kunnen we het niet voor 100% uitsluiten. Met deze opsomming van feiten proberen we zowel de echochambers vol met Fearporn dan wel Denialism achter ons te laten en richten we ons nadrukkelijk op waarheidsvinding. Dit doen we op basis van het een factcheck; we gaan na of beweringen in overeenstemming zijn met de werkelijkheid.

De feiten

In een periode van 16 dagen worden er verschillende aantallen dode spreeuwen gevonden:

– Vrijdag 19 oktober ‘18         30 dode spreeuwen;
– Woensdag 24 oktober ‘18    30 dode spreeuwen; 60 totaal
– Donderdag 25 oktober ‘18   88 dode spreeuwen; 148 totaal
– Donderdag 1 november ‘18 138 dode spreeuwen; 286 totaal
– Vrijdag 2 november ‘18       7 dode spreeuwen; 293 totaal
– Zaterdag 3 november ‘18     44 dode spreeuwen. 337 totaal.

Na zaterdag 3 november ’18 worden er geen dode spreeuwen meer gemeld. Wel vallen er op vrijdag 2 november ’18, spontaan 7 spreeuwen dood uit de lucht in Breda. De gemeente Breda (zie afbeelding 1) komt echter al na 4 dagen tot de conclusie dat de groep vogels tegen een raam is gevlogen. Hoe en door wie onderzoek is verricht en of de impact van (5G) straling is meegenomen als variabele is onduidelijk.

Afbeelding 1: Tweet van gemeente Breda waarin wordt gerefereerd aan onderzoek.

Zwijgende getuigen

Op donderdag 25 oktober komt de enige indirecte “getuige” twee oud-collega’s van de storingsdienst “MAC” van de KPN tegen. Deze divisie is volgens hem tegenwoordig ook verantwoordelijk voor het uitvoeren van 5G frequentietests.
De twee onbekende KPN-medewerkers vertellen dat ze net voorafgaand aan het voorval twee frequentietests hebben uitgevoerd in de omgeving waar de vogels zijn gevonden (het Huygenspark).
Locatie en details van deze tests worden geduid als ‘vlakbij Holland Spoor, op het dak van HS Telecenter’ (zie afbeelding 2), ‘rond de klok van 12:00’, maar exacte waardes en frequenties worden niet nader gespecificeerd. Er wordt wel gesproken over 7,40 GHz maar dat is dan ook alles.

Afbeelding 2: Plattegrond van vermeende 5G antenne en het Huijgenspark waar de spreeuwen werden gevonden. Trein station Holland Spoor bevindt zich aan de andere zijde van de vermeende 5G antenne.

Op donderdag 18 oktober zou de betreffende mast gereed zijn gemaakt, waarna men op vrijdag 19 oktober “net iets voor 12:00, gedurende een aantal uren” is gaan testen. Op woensdag 24 oktober was er sprake van een herhaling, waarbij we ervan uitgaan dat het hier ook een test op hetzelfde moment betreft en van dezelfde duur. Volgens de beperkte informatie van de ‘bron’ is er echter wel gevarieerd met betrekking tot de intensiteit; men zou ook op “piekbelasting” hebben getest.

Binnen deze reconstructie vinden we het ook belangrijk de tussenliggende periode (donderdag 18 oktober – 25 oktober) te belichten. De week voorafgaand aan het gesprek dat al snel leidde tot de conclusie dat 5G iets te maken zou hebben met de spreeuwensterfte. In deze periode:
– vernam men dat de spreeuwen gevonden werden via verschillende media,
– meldden de monteurs bij KPN dat ze een verband zagen tussen 5G frequentietesten en het massaal overlijden van de spreeuwen, en
– kregen de monteurs van KPN te horen dat er met niemand over gepraat mocht worden. Aanvullend ontving men “de volgende ochtend” expliciete instructies om te zwijgen.

Tijdlijn belangrijke details en mogelijke verklaringen

Vrijdag 19 oktober, 11:17: eerste melding op social media van de dode spreeuwenvondst in het Huygenspark “zeker 20 dode spreeuwen gevonden” (zie afbeelding 3).

Afbeelding 3: Eerste melding op social media van spreeuwenvondst.

Eerste-melder Tirado geeft bij navraag aan dat de eerste dode vogels al de avond ervoor (donderdag 18 oktober) door iemand anders, rond 22:30 zijn gevonden. Zelf vond ze vogels vroeg in de ochtend, welke volgens haar indruk acuut/plots zijn overleden. Verder zijn de vogels over de gehele periode consistent onder de slaapbomen gevonden, en niet op open plekken in het park. Speculaties over vreemd gedrag van andere dieren (eenden zouden zich vreemd gedragen en spreeuwen zouden uit de lucht vallen) zijn volgens haar “totaal niet waar”. Over de mogelijke toedracht zegt Tirado: “in de lege magen zit het antwoord”.

Dinsdag 23 oktober: voor zover we hebben kunnen achterhalen wordt op deze dag voor het eerst door een instantie melding gedaan van de dode spreeuwen vondst. Een dag later wordt erover voor het eerst in de media gerapporteerd.

Afbeelding 4: Eerste melding door een instantie van de spreeuwenvondst.

Vrijdag 26 oktober, 15:48: Vogelopvang de Wulp meldt bevindingen van sectie op in totaal 15 spreeuwen, door eigen dierenarts en Dutch Wildlife Health Center. Bevindingen zijn besproken en komen overeen: “Vogels in goede conditie, enkele kleine bloedingen bij sommige dieren, goed aan het opvetten voor de aankomende winter, lege magen”.

Dinsdag 30 oktober: Er wordt gespeculeerd over mogelijke tests met 5G antennes en beoogde frequenties voor het 5G netwerk.

Woensdag 31 oktober: Vogelopvang de Wulp: “Omdat er veel gespeculeerd word [sic] over het 5G netwerk; Hier is ook uitvoerig over gesproken maar word door vrijwel alle partijen als niet-logisch gezien. Waarom dan alleen spreeuwen? En waarom op meerdere dagen? En waarom “maar” 150 totaal terwijl het misschien om wel 1000 of meer spreeuwen gaat in de zwerm?De dieren zijn zich niet uit schrik doodgevlogen en ook zijn geen zieke dieren aangetroffen. Maar histologisch onderzoek zal hier meer over kunnen vertellen.” (nadruk WAC.NL)

Zaterdag 3 november: Vogelopvang De Wulp (bericht bijgewerkt: 20 november 2018 om 13:18): “Sectie op 5 spreeuwen van iedere dag wijst tzelfde [sic] uit en komt overeen met de secties die in Utrecht verricht zijn. Goed doorvoedde [sic] dieren, flinke vetreserves, weinig tot geen inwendig letsel, lege magen. Dit betekent dat de vogels 12 tot 24 uur niet gegeten hebben. Usutuvirus, warfarine, vogelgriep, chlamydia en West-Nile zijn uitgesloten.”

Maandag 5 november ’18: Vogelopvang De Wulp meldt na contact met het Antennebureau: “Bij dezen kunnen we ook de 5G dus officieel uitsluiten.” Het kan een kwestie van semantiek zijn, maar de bewoording in de vijf bewerkingen van het facebookbericht verandert van “Er is GEEN actieve 5G mast in Den Haag. (Wél in Groningen, Rotterdam en Valthermond)” (5 november 2018 om 15:03) in “er zijn geen tests met 5g uitgevoerd rondom het Huygenspark.” in de vijfde bewerking (5 november 2018 om 16:39).

Dinsdag 13 november ’18: Snopes heeft o.a. gebruik 5G frequenties gecheckt in Den Haag: enkel op 28 juni 2018 schijnt Huawei voor 1 dag toestemming te hebben gekregen voor gebruik 100 MHz spectrum in de C-band op 3,5 GHz.

Afbeelding 5: Relevante paragraaf uit artikel Snopes. Link volledige artikel: https://www.snopes.com/fact-check/5g-cellular-test-birds/

Dinsdag 4 december ’18: Vogelopvang De Wulp: “Bij het toxicologisch onderzoek zijn natuurlijke giffen (en de afbraakproducten) in de weefsels gevonden uit de taxus.”
Verder onderzoek is nodig om vast te stellen hoe het gif in de vogels terecht is gekomen. Normaal gesproken verlaten de zaden, welke het gif bevatten, het spijsverteringssysteem van de spreeuwen voordat het gif vrijkomt.

Woensdag 12 december ’18: Dutch Wildlife Health Centre: “Ook al is de uiteindelijke doodsoorzaak bekend (bloedingen door trauma), is het nog een raadsel op welke manier de spreeuwen het trauma hebben opgelopen en of het trauma door een val uit een boom was veroorzaakt. Een duidelijke onderliggende oorzaak voor de massale sterfte is dus nog niet te geven, alleen kunnen een aantal dingen worden uitgesloten.” Reeds door Vogelopvang De Wulp gemelde virussen zijn negatief, andere virussen worden nog onderzocht. Ratten- en muizengif waren ook negatief.

Dec ’18: Het Natuurhistorisch museum Rotterdam wijdt 3 pagina’s in het blad Straatgras aan de spreeuwen en eigen uitgevoerd onderzoek. Algemene indruk komt overeen met reeds bekende informatie: vogels lijken in eerste opzicht gezond te zijn “Bij de sectie bleek verder dat alle spreeuwen in een goede gezondheidstoestand verkeerden, met goed ontwikkelde spieren en enig onderhuids vet.” (p.56), met uitzondering van de eerder gerapporteerde bevindingen: lege magen, interne bloedingen, gescheurde levers, en bloedingen bij het schedeldak. “Botsing met een grote kracht” wordt verondersteld doodsoorzaak te zijn. Overigens rapporteren auteurs over soortgelijke incidenten in Rotterdam. Omvang van de gehele zwerm wordt geschat op 10.000. Vogelopvang de Wulp schat zwermgrootte in op “1000 of meer” (31 oktober).
Respectievelijk zou het met 337 vogels in totaal dus gaan om tussen de 3,37 en 33,7% van de populatie. Hoe omvangrijk 337 vogels misschien ook klinkt, is het percentage ten opzichte van de gehele populatie van belang om de impact in perspectief te kunnen plaatsen. Nog geen 5% ten opzichte van 1/3 van de gehele groep veranderd de orde en het belang van de casus aanzienlijk. Eerste-melder Tirado die de vogels met regelmaat observeerde spreekt over “duizenden” spreeuwen. Aangenomen kan dus worden dat het totale percentage dode spreeuwen rond maximaal 5% ligt.

27 december ’18: Kees Moeliker, directeur van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam en een van de auteurs licht het artikel uit Straatgras toe: volgens hem zijn “nachtelijke verstoringen” bijvoorbeeld in de vorm van een uil ervoor verantwoordelijk dat een aantal spreeuwen “linea recta tegen de grond zijn gevlogen”.

Just the facts please; reconstructie

Filterbubbles en echo-chambers zijn niet uitsluitend voorbehouden aan de #MSM, ook alternatieve media is hier slachtoffer van zo blijkt. Dat wordt duidelijk door het ontbreken van meerdere bronnen en het gebrek aan overtuigend bewijs dat er een 1 op 1 correlatie is tussen de 5G frequentietesten en de spreeuwensterfte.

Alle speculaties zijn gebaseerd op de uitingen van 1 persoon, alleen wijken de details daarvan helaas te ver af van de feiten die we in bovenstaande tijdlijn hebben verzameld:

  • de testen met de betreffende antennes, masten, en frequenties lijken niet te kunnen worden geverifieerd,
  • tot nog toe zijn er qua bijzonderheden enkel de dode spreeuwen gemeld, terwijl er zich minimaal 1 huizenblok tussen de vermeende locatie van de antenne en het Huijgenspark bevindt (zie afbeelding 1). Indien er daadwerkelijk sprake is van frequenties die slechts beperkte afstanden kunnen afleggen, en dus met het toenemen van afstand evenredig in intensiteit afnemen, zouden er mogelijkerwijs (biologische) effecten moeten zijn opgemerkt in het betreffende huizenblok, of bij andere dieren/vogels die verblijven in het park,
  • de tijdstippen van de uitvoering van de vermeende testen en vondst van de vogels loopt te ver uiteen. De eerste waarnemingen worden gedaan donderdagavond 18 november rond 22:30; eerste-melder Tirado die wij spraken vond de vogels vroeg in de ochtend onder de slaapbomen. Sowieso mag worden aangenomen dat de spreeuwen bij het aanbreken van de dag de slaapplaats voor de dag verlaten – in het Straatgras artikel melden de auteurs dat zij de zwerm om halfacht s’ochtends nog net zien wegvliegen (p.55). Hoe waarschijnlijk is het verder dat een test die rond 12:00 “voor enkele uren” aanvangt, effecten heeft op spreeuwen die pas tegen het eind van de dag terugkomen bij de slaapboom? De eerste groep van 20 dode spreeuwen kan op basis van bovenstaande tijdlijn dus niet in verband worden gebracht met de vermeende testen van 12:00, vrijdagochtend 19 november. Aanvullend is het bij ons ook niet bekend dat er sprake van kan zijn dat straling van de met 5G gemoeide intensiteit en frequenties “blijft hangen” en zo een uitgesteld effect kan hebben.
  • tot slot lijkt de overige chronologie de informatie van de enige “5G getuige” in dit verhaal onwaarschijnlijk. Dinsdag 23 oktober lijkt het nieuws over de dode spreeuwen pas voor het eerst te zijn gepubliceerd; het gaat dan echter nog pas om 30 spreeuwen en het tijdstip waarop de vondst is gedaan, blijkt niet uit het bericht.

Verdere kritische beschouwing van hoe de 5G correlatie zich heeft ontwikkeld is te vinden in dit artikel van Snopes.

Overigens sluiten we niet uit dat de verschillende informatie aangaande de testen met bepaalde frequenties onjuist, onvolledig of incorrect is. De (financiële) belangen en politieke implicaties zijn immers niet gering. Echter om een correlatie of causaal verband te kunnen vaststellen, is er meer concrete informatie nodig.

Verklaringsmodel op voorhand te beperkt

Wat wel kan worden opgemerkt is dat überhaupt effecten van (electromagnetische) straling bij geen van de onderzoekende partijen (Vogelopvang De Wulp, Dutch Wildlife Health Centre, Wageningen Bioveterinary Research, Erasmus Medisch Centrum, en Natuurhistorisch Museum Rotterdam) is meegenomen als mogelijke verklaring. Het spreekt voor zich dat als de impact van 5G (of electromagnetische straling) als mogelijkheid op voorhand wordt uitgesloten, er hiervoor geen aanwijzingen kunnen worden gevonden. Voornaamste reden van uitsluiten van deze variabele; de onderzoekers beschouwen de mogelijke impact van 5G als “niet-logisch”. Dit statement werd gemaakt door Vogelopvang De Wulp in een facebookbericht op woensdag 31 oktober:

“Omdat er veel gespeculeerd word [sic] over het 5G netwerk; Hier is ook uitvoerig over gesproken maar word door vrijwel alle partijen als niet-logisch gezien. Waarom dan alleen spreeuwen? En waarom op meerdere dagen? En waarom “maar” 150 totaal terwijl het misschien om wel 1000 of meer spreeuwen gaat in de zwerm? De dieren zijn zich niet uit schrik doodgevlogen en ook zijn geen zieke dieren aangetroffen. Maar histologisch onderzoek zal hier meer over kunnen vertellen.”

Vogelopvang De Wulp
Afbeelding 6: Alle partijen achten 5G als oorzaak “niet-logisch”, aldus Vogelsopvang de Wulp. https://www.facebook.com/vogelopvangdewulp/posts/940528466132874

Dat de casus de gemoederen nationaal en internationaal blijft bezighouden, is duidelijk. De beperkte en eenduidige onderzoeksresultaten en conclusies (taxus gif versus letsel) als mogelijke doodsoorzaak dragen uiteraard ook niet bij aan een vertrouwenswaardige conclusie. Loopt de wetenschap hier tegen haar subjectieve grenzen aan of is er meer aan de hand?

Enkele overwegingen

Wat ons betreft zijn de volgende zaken opvallend en verdienen nader onderzoek/actie:
– op voorhand uitsluiten, zonder enige (consistente) onderbouwing, van elektromagnetische straling als mogelijke oorzaak is onacceptabel in het kader van wetenschappelijk onderzoek,
– er is onvoldoende kennis aanwezig rondom biologische effecten van elektromagnetische straling. Dit blijkt onder andere uit de paragraaf getiteld “Could 5G Technology Have Caused Something Like This in the First Place?” uit eerdergenoemd Snopes artikel. Vergelijk bijvoorbeeld publicaties van Blank (2015) en het BioInitiative (Sage & Carpenter, 2012),
– welke informatie is vertrouwenswaardig; hoe bepaal je of er sprake is van (bewuste of onbewuste) misinformatie?
– bronnen nemen geen verantwoordelijkheid en betrokken partijen geven geen openheid van zaken (KPN en overheid).
– juist met uiterst beladen en controversiële onderwerpen dienen we extra alert en kritisch te zijn op de basis en bewijzen voor beweringen, standpunten en conclusies. Incorrecte berichtgeving schaadt eerder dan dat het bijdraagt aan bewustwording.
– onderzoeken naar de oorzaak van het lot van de betreffende spreeuwen loopt momenteel nog, binnenkort vindt er een evaluatie plaats met alle betrokkenen in Den Haag.